Mutlaka yeni kod yazmaya başlayan bir tanıdığınız olmuştur. Size hayati derecede önemli sorular sorarlar. Bazen başınızdan sallamak için evirip çevirip bir cevap verir yollarsınız ve o kişi hayatının hatasını yapar. Doğru öğrenmesi gereken şeyi yanlış öğrenir ve öyle yürür.
İşte bir acemi yazılımcıya verebileceğini en güzel öğütleri aşağıda sıraladık. Acemiler kadar profesyonel yazılımcıların da göz gezdirmesi gerektiğini düşünüyorum. Çünkü her madde deneyimle sabit niteliktedir. Ersin KOÇ´un sinirlerine hakim olamayıp yazmaya başladığı ve katılımcılarla süslenip büyüyen Acemiler için MySQL kanunu´nu istediğiniz gibi dağıtabilirsiniz. Önemli olan bilinçli bir nesil yetiştirmek.
Madde 1-) İşin ölçeğine göre veritabanı seçilmelidir.
Madde 2-) Az veri, anlaşılır isimlendirme olmalıdır.
Madde 3-) Arama gerektiren veriler sonradan birleştirilecek şekilde ayrı ayrı tablolarda tutulmamalı, mümkünse aynı tabloda tutulmalıdır.
Madde 4-) Unique ID kullanımı mümkünken kafanıza göre ID türevleri olmamalıdır. Olacaksa da düzenli ve sistemli olmalıdır.
Madde 5-) İndex´i unutma.
Madde 6-) Veritabanının ve kullandığın sürümün sana sunduğu özellikleri incele, basit işler için kodlarla çözüm arama.
Madde 7-) Bir sonra ki sürümde yapılabilecekleri düşün, veritabanını ona göre düzenle ama kod kısımını sonraya bırak.
Madde 8-) Foreign Key, Stored Procedure, Trigger, Function, Event gibi naneleri bil, öğren.
Madde 9-) SQL Maliyeti denilen kavramı öğrenmeden kodlamaya başlama.
Madde 10-) Yapacağın herşeyi ilk önce kağıt üzerinde çalış, sonra kodlamaya geç.
Madde 11-) Default değerleri NULL olarak verme.
Madde 12-) Tablo isimlerini anlamlı ver. Field Name olarak tabloadi_ veya tbl_ gibi prefixler (ön isim) kullan. Ayrıca Camel Case de kullan. Mesela tbl_UyeBilgileri yada tbl_FirmaListesi.
Madde 13-) Veritabanında silme işlemi yerine aktif-pasif değerlerini kullan. Mümkünse bu sütunların özelliğini de ENUM (0/1) olarak atamalısın. Daha sonra ilişkili tablolarda sorun yaşamak istemezsin.
Madde 14-) Tüm field ve tablolarında Comment özelliği mevcuttur. Bunları mutlaka kullan.
Madde 15-) Herşey veritabanında tutulmaz. Çok basic bilgileri bir config dosyasında tutabiliyorsan tut. Yok veritabanında tutucam diyorsan da Cache kullan.
Madde 16-) View özelliğini es geçme.
Madde 17-) Sadece integer (sayı) kullanacağın bir alana varchar veya türevi bir şey verme. Maksimum 4 haneli bir karakter sınırın varsa bunu da belirt. Verdiğin değerleri de unutup uzun rakamlar girme, sonra neden bu sayıyı yazıyorum da o başka yazıyor deme.
Madde 18-) Boolean modunda sorgular yapacaksan önce abdest al.
Madde 19-) SQL sorgusu yazarken SELECT,FROM,WHERE,AND,ORDER gibi SQL in kendine has dalgalarını büyük, kendi tanımlarını küçük yaz. Mesela SELECT ad,soyad FROM mallar WHERE gibi.
Madde 20-) Çok sayıda join yapılmış bir query´ye sub Query atacaksan, Unique kayıtların olduğu tabloya at.
Madde 21-) SELECT * FROM gibi kazmaca bir hareketten uzak dur. Duramıyorsan da kodlama bittiğinde mutlaka ihtiyaçların kadar field yaz. Kodlama esnasında bu seni yorabilir. Düzeltmezsen de sistemi yorabilir.
Madde 22-) MySQL de hangi tablo işi ne işe yarar bunu bil. Bir kazmalık edip bak bu hızı diye memory tipini seçme. MySQL kapandığında veri meri kalmaz orda.
Madde 23-) Sen sen ol, yedek al...
Madde 24-) Connection açtığın gibi kapatmayı da unutma.
Madde 25-) Cluster, Mirror, Master-Slave gibi kavramları öğren, sunucudan az da olsa anla. Optimizasyon yapabiliyorsan yap.
Madde 26-) Dışarıdan test query´leri atacaksan "Begin Tran", "Commit Tran", "Rollback" gibi şeyleri ve türevlerini öğren.
Madde 27-) Zihin açık değilken veritabanı düzenleme. Alkol, uykusuzluk, Extacy alıp "hadi canım sevişelim biraz" diye veritabanı düzenlenmez.
Madde 28-) Eğer tek bir kayıt alacaksan "LIMIT 1" i hatırla. Her seferinde sunucuyu şişirme.
Madde 29-) Veritabanı dandik bir proje gördünüz, revize falan dediler, hemen kaçın. Koda bakmadan önce buna bakın...
Madde 30-) Veritabanı veri saklamak içindir. Mümkünse veritabanında sık değişmeyen verileri Cache mekanizması ile başka bir yerde tutun yada Madde 15 de anlatıldığı gibi bir config içerisine gömün.
Madde 31-) Access bir veritabanı değildir. Size bunu yutturmaya kalkanı en yakın polis karakoluna şikayet edin.
Madde 32-) Localhost´da denedim oldu diye hata anında savunmaya geçmeyin, demek ki olmamış. Veritabanları 1 kişi´ye bir kaç milisaniye de cevap verirken, 1000 kişi aynı anda birşey isteyince milyon kat daha yavaşlar.
Madde 33-) Her SQL sorgusunun daha az maliyetlisi olabilir. İyice kontrol edin. Bir sorguda ki değil, milyon sorguda ki maliyeti hesaplayın.
Madde 34-) Eğer sürekli count yapmanız gereken birşeyler varsa, o count rakamını arttıran ne varsa, oraya bir trigger koyup, bu rakamı cache yapmanız hayat kurtarır. Follower sayısı, Cevap sayısı, Soru sayısı gibi sonuçlar için idealdir. Canlı sorgu yerine Cache sorgu sonucu hayat kurtarır.
Madde 35-) Eksi değerler size lazım değilse, sayısal alanlarsa UNSIGNED kullanın ki veri saklama kapasitesi 2 katına çıksın.
Madde 36-) DUPLICATE KEY UPDATE kavramını öğrenin, bu mail daha önce varmı diye yüzlerce maili tüm veritabanında tek tek aramak gibi armutluklar yapmayın.
Madde 37-) MySQL için INSERT INTO tablo SET field =´deger´, field2 = ´3´, field3=´2011-03-11´; yazabildiğinizi, rakam tarih farketmez ´ koyabildiğinizi bilin. Sonra bu SQL´i UPDATE haline almak çocuk oyuncağı. (field,field2,field3) VALUES (´deger´,3,´2011-03-11) dan daha hızlı yazarsınız. Performans farkı yoktur.
Madde 38-) MySQL´i imkan varsa Web sunucu ile içiçe kullanmayın. Yerel ağdan erişilen bir veritabanı gibisi yoktur. Hele o ağdaki trafiği inceleyin, hatalı mısın anlamak kolay olur. Megabitlerce trafik varsa ya siteniz Google´dir ya da sizde hata vardır.
Madde 39-) Slow Query Log denen zatla tanışın, ihmal etmeyin
Madde 40-) phpMyAdmin´i sallayın, Navicat gibi adam gibi adam uygulamalar kullanın.
Madde 41-) Hem GROUP BY hem de DISTINCT kullanmayın, az araştırın daha kolayı hep vardır. O veritabanını sen tasarlamadın mı derler adama.
Madde 42-) çoklu ver girişlerinde 100 tane insert çalıştırmayın, düzgünce döngüye sokup tek insert ile işi halledin. "INSERT INTO table (field1,field2) VALUES (´val1´,´val2´),(´foo1´,´foo2´),(´bar1´,´bar2´)" gibi.
Madde 43-) Sakın ama sakın ORDER BY RAND() denilen embesilliği sık kullanmayın. Hatta mümkünse kodla randomize eden bir yapı düşünün.
Madde 44-) Resim cisimi veritabanına gömeceğim mallığına düşmeyin, tabi masaüstü ve az kullanımlı bir işiniz yoksa.
Madde 45-) genel olarak ORDER, WHERE parçalarda RAND() gibi hesaplanması gereken olaylara girmeyin. SELECT ile FROM arasında kullanabilirsiniz.
Madde 46-) Proje büyükse kesinlikle Enterprise sürümlere bakın, community sürümle bir yere kadar.
Madde 47-) MySQL için gerekmedikçe max_heap_table_size ayarını büyük rakamlar ayarlamayın. Görürsünüz sonra anyayı konyayı.
Madde 48-) Artık devir çoklu dil devri, projenizde de veritabanınızda da UTF8 kullanın.
Madde 49-) UPDATE cümlesi yazarken WHERE yapmadan ve kontrol etmeden execute etmeyin. Sonra her üyenizin soyadı ´YILMAZ´ olabilir
Madde 50-) SQL lerin içerisinde hazır fonksiyonlar vardır, bunları öğrenmeden SQL tasarlamaya kalkmayın.
Madde 51-) Tarih için DATE, DATETIME gibi tipler varken VarChar verip kafanızca bir haltlar etmeyin. Tüm türler için geçerlidir bu.
Madde 52-) İşinize işten anlamayan kimseyi karıştırmayın, değerlendireceğim deyin bırakın.
Madde 53-) Mümkün mertebe az veri ve sql sorgusu ile çok iş yapmak önemlidir. Ben fantezi yapacağım diye onlarca join, group by vs ile kasıntı sql cümleleri kurmayın.
Madde 54-) MySQL 5.1 ile gelen PARTITION özelliğini es geçmeyin
Madde 55-) Sadece kayıt sayısı lazım ise sqlden bütün kayıtları isteyip sonra kaç kayıt var diye saymayın. "SELECT COUNT(id) toplam FROM tablo" sorgusunu kullanın. Bunu yaparken de Madde 34´ü hatim etmeyi unutma!
Madde 56-) Kullanıcıların yetkilerini düzgün belirleyin, sadece okuması gerekene silme yetkisi vermeyin.
Madde 57-) Bazı işleri SQL´den çözmeyeceksin, maliyeti artırıyor. Buna iyi karar ver. Kağıt kalem kullanmayı unutma.
Madde 58-) Ne zaman join ne zaman sub query kullanılır öğren tecrübe et.
Madde 59-) Sadece google, kitap, dökümana bakma işin ehli, damdan düşen birisini tanı, sormaktan çekinme.
Madde 60-) Veritabanına 10 TL, 20 USD, 25 EUR gibi şeyler yazma, onlar iki ayrı fieldde tutulacak farklı şeylerdir. Birisi miktar birisi birim. Daha sonra para birimi değişirse uğraşmak istemezsin.
Madde 61-) MEMORY tipi veritabanı çok hızlıdır, analiz için kullanmaktan çekinmeyin. Ama asıl tabloyu yedekleyin de kullanın.
Makalenin Çıkış Noktası Ersin KOÇ´a teşekkürler.
